Koen Wastijn
This is no coincidence
02.07.2023 - 29.07.2023
Rivoli Building #41 - Brussel
Het is geen toeval dat het werk van deze drie kunstenaars door een van hen, Koen Wastyn, in galerie Zwart Huis samengebracht wordt. Niet alleen de stad Brussel verbindt de kunstenaars met elkaar; hun persoonlijke levens zijn met elkaar verweven. Bovendien deelt hun werk verschillende affiniteiten met elkaar.
Yvonne De Grazia werkt doorgaans met textiel maar zal zichzelf geen textielkunstenares noemen. Textiel is een medium als een ander, maar is geen toevallige keuze. Door haar opvoeding en herinneringen is het wel een medium waarmee De Grazia veel affiniteit heeft. Toch draagt dit bepaald medium een paradox in zich. De ambacht, het wijdverspreide métier van textiel weven, breien, jacquard of andere manieren van handmatig verweven, gaat verloren. De uitvoerende kracht is de computergestuurde machine geworden.
Dit procédé wordt enigszins teruggedraaid in de ‘camouflage’-werken. Een door algoritmen bepaald militair camouflagepatroon wordt draadje per draadje handmatig uit elkaar gehaald. In eerste instantie haalden deze digitale rekenschema’s informatie uit natuurfoto’s. Het door algoritmen bepaalde beeld wordt ‘gedecamoufleerd’ als menselijke actie tegen het digitale. De onderliggende machtsverhoudingen tussen het artisanale en het digitale vormen een rode draad doorheen de verschillende, gemanipuleerde textielen.
Camouflage, als legerattribuut, heeft met macht - of de strijd om macht - te maken, net als diverse emblemen en bitcoins. Een groep textielwerkjes vertrekt van commentaren aangaande bitcoins op online-fora. Deze commentaren bestaan enkel in het digitale veld en zijn per definitie volatiel. Door ze in textiel
te verwerken, worden ze fysiek. Ze sluiten weer aan bij de lichamelijkheid van de mens, het herwinnen van het lichaam op AI.
De basis voor de serie werken van Koen Wastyn zijn vintage advertentieaffiches voor auto’s. Ze komen uit de verzameling van een garagist. Deze affiches, waarin de auto en het landschap samenkomen, bieden de ideale drager om de voortgang van beiden te benaderen. Het oorspronkelijke beeld waarin de auto aangeprezen wordt als symbool van welvaart en vrijheid, verdwijnt onder lagen Enamel verf. Een enkel detail, zoals de wielen, of vensters van gebouwen uit het publiciteitsdecor dat ooit was, zijn nog fotografisch herkenbaar.
De auto’s zijn onderdeel van een distopische wereld waarin de mens, en op enkele fragmenten na de natuur, ontbreekt. Er zijn nog sporen van woningen in de kleurvlakken. Misschien is het een ideale wereld waar het steeds mooi weer is en alles netjes geordend is, maar schijn bedriegt. Het is een ontmenselijkte wereld waarin de natuur keurig omlijnd werd. De auto, ooit door de mens zelf gecreëerd, is een entiteit op zich geworden. Het futurisme, waarin Marinetti de auto ophemelt, krijgt een bittere nasmaak.
In een andere reeks werken die reclames uit magazines, gaande van National Geographic tot Sabena inflight magazine, uit de jaren 60 tot 90 als basis hebben, wordt de compositie van het oorspronkelijke beeld uitgepuurd tot een geschilderd icoon. Het beeld wordt hergebruikt en aangepast aan een tijd waarin betekenissen constant veranderen.
Johan Deschuymer toont twee zeefdrukken. Op een herkennen we een jonge koning Boudewijn met zonnebril. Hij is op bezoek in Congo. Op de andere zeefdruk is misschien nog net de achtersteven van de olietanker Erika waar te nemen die in 1999 zinkt voor de kusten van Bretagne en hierbij een ecologische catastrofe veroorzaakt. De oorspronkelijke beelden worden door de machine zodanig gemanipuleerd - er wordt ingezoomd op een oceaan van details - dat de beelden zelf en het narratieve element verloren gaan ten voordele van de pixels. Het gaat net om ‘schilderen’ met pixels, met de herhaling van pixels. De beelden zelf desintegreren, net als de uitleg, de betekenis die erbij hoort.
Beelden hoeven voor Deschuymer niet herkend te worden en zijn in die zin van ondergeschikt belang. Er is geen pretentie om uitleg te verschaffen en de beelden te vullen met beladen betekenis. De aandacht gaat uit naar het grafische, het motief. Het gaat immers niet om vragen bij Johan Deschuymer. De beelden verdwijnen. De vragen van herkenning ook.
Georges Petitjean