Een huis. Een auto. Een sigaret. Drie alledaagse dingen die zo vertrouwd zijn dat we er nauwelijks nog naar kijken. Tegelijk dragen ze een wereld van gewoontes, verlangens en verwachtingen met zich mee: het huis als plek van geborgenheid, de auto als symbool van vrijheid en beweging, de sigaret als pose en genot — en inmiddels ook als restant van een andere tijd.

In Houses, Cars & Cigarettes vertrekken Thierry Grootaers, Koen Wastyn en Peter Lagast vanuit bestaande beelden, objecten en herkenbare motieven. Ze bewerken, overschilderen en verplaatsen ze. Toevoegen en wegnemen, tonen en verbergen wisselen elkaar daarbij voortdurend af.

Bij Thierry Grootaers vormt de directe omgeving een belangrijke bron. Huizen, interieurs, auto’s, mensen, honden en meubels duiken op in composities waarin het vertrouwde geleidelijk vreemd wordt. Figuratieve scènes worden opgebouwd, overschilderd, uitgewist en doorsneden door kleurvlakken. Verschillende perspectieven en schalen bestaan naast elkaar; binnen en buiten zijn niet altijd duidelijk van elkaar te onderscheiden. Het beeld lijkt herkenbaar, maar laat zich niet eenduidig lezen. Het huis neemt daarin een bijzondere plaats in. Het keert telkens terug, soms beeldvullend, soms als een klein en bijna autonoom object. Het kan zowel een woning, een architectuurbeeld, een maquette als een poppenhuis zijn. Perspectief, schaal en ruimtelijkheid volgen daarbij niet noodzakelijk de regels van de werkelijkheid, maar die van het schilderij. Die ambiguïteit wordt verdergezet in zijn sculpturen van huizen. Wat in de schilderijen nog een afbeelding van een model zou kunnen zijn, komt hier letterlijk de ruimte in. Toch wordt het daardoor niet noodzakelijk werkelijker. De schaal en de geconstrueerde vorm benadrukken juist het karakter van een model: een huis dat tegelijk object, architectuur en voorstelling is.

Koen Wastyn vertrekt van publiciteits- en tijdschriftfoto’s van auto’s uit de jaren zestig en zeventig en gebruikt die bestaande beelden als readymade composities. Het papier, de druktechniek en de sporen van hun tijd blijven daarbij deel uitmaken van het werk. Door rechtstreeks op deze analoge beelden te schilderen, brengt Wastyn twee momenten samen: het oorspronkelijke publicitaire beeld en de nieuwe geschilderde laag. Grote delen van de foto worden overschilderd. Menselijke figuren verdwijnen, landschappen worden herleid tot fragmenten of een verre horizon en de auto zelf wordt soms niet meer dan een blauw vlak. Andere details blijven juist zichtbaar. Vooral de wielen vormen een hardnekkige verwijzing naar het oorspronkelijke beeld en verraden wat onder de verf verborgen ligt. Zo ontstaat uit het bestaande beeld een nieuw ‘draaiboek’: de belofte van vooruitgang, consumptie en geluk die in de oorspronkelijke autofotografie besloten lag, maakt plaats voor een sterk gereduceerde en meer ambigue compositie. Wastyn wist het oude beeld niet volledig uit, maar laat het door de nieuwe schilderkundige ingreep heen aanwezig blijven. In de spanning tussen fotografie en schilderkunst, zichtbaar en verborgen, toen en nu, krijgen de overgebleven elementen een nieuwe, bijna symbolische draagkracht. In Choicestress blijven opgewekte koppels achter als getuigen van een overschilderde consumptiebelofte. In de kleinere werken van Blue Car verschijnen blauw geschilderde auto’s in uitgepuurde miniatuurscenario’s, waarbij slechts enkele delen van de oorspronkelijke foto zichtbaar blijven. In de recentere overschilderde posters wordt de schaal groter en krijgt het publicitaire beeld een meer cinematografisch karakter. De auto verbindt de verschillende reeksen en wordt telkens opnieuw in een ander scenario ‘geparkeerd’.

Peter Lagast vertrekt eveneens van beelden die al een geschiedenis hebben. Sinds 2017 gebruikt hij oude LP-hoezen als drager voor zijn schilderkunst, een praktijk die ondertussen een belangrijk onderdeel van zijn oeuvre vormt. Elke hoes brengt haar eigen fotografie, typografie, grafische vormgeving en visuele codes mee. Lagast reageert daarop met verf: een detail wordt uitgelicht, een gedeelte verdwijnt of een bestaand element krijgt door een schilderkundige ingreep een nieuwe context. De oorspronkelijke hoes en de toegevoegde schilderkunst blijven daarbij zichtbaar naast en over elkaar bestaan. Soms botsen ze, soms sluiten ze zo vanzelfsprekend op elkaar aan dat moeilijk te bepalen is waar het oorspronkelijke beeld eindigt en de ingreep begint. Woorden, lichaamsdelen, landschappen en andere details kunnen uit hun oorspronkelijke samenhang worden gehaald en aanleiding geven tot een nieuw beeld. De LP-hoes behoudt tegelijk iets van haar oorspronkelijke functie en geschiedenis. Ze was verpakking, grafisch ontwerp, publiciteitsbeeld en drager van een muzikale identiteit. Lagast gebruikt precies die bestaande beeldtaal als materiaal. Wat ooit in oplage werd geproduceerd, wordt door het schilderen een uniek object. De verschillende beeldlagen blijven naast elkaar bestaan en laten ruimte voor nieuwe associaties en verhalen.