In Perspectieven ontmoeten de artistieke oeuvres van de Belgische architecten en beeldend kunstenaars Koen Deprez en Guy Cleuren elkaar. Hun werken bewegen zich tussen waarnemen en ontwerpen, tussen wat bestaat en wat nog denkbaar is. Bij Deprez wordt perspectief een manier om vanuit een gekozen standpunt naar werkelijkheid én mogelijkheid te kijken; bij Cleuren opent abstractie de ruimte voor variatie en alternatieve configuraties.
Het meervoud in de titel is daarbij wezenlijk. Er bestaat niet één perspectief op ruimte. Een verandering van standpunt, schaal of methode brengt telkens andere eigenschappen en mogelijkheden aan het licht. Perspectieven gaat zo niet alleen over manieren om ruimte af te beelden, maar vooral over manieren om ruimte denkbaar te maken.
Perspectief betekent immers zowel een manier om naar de wereld te kijken als een vooruitzicht op wat nog moet komen. Het heeft te maken met een positie: vanwaar kijken we, maar ook waar kijken we naartoe? Voor Deprez en Cleuren is ruimte geen vaststaand gegeven, maar iets wat kan worden onderzocht, geïnterpreteerd en opnieuw gedacht. Tekening, perspectief, model en abstractie bieden de mogelijkheid om anders naar de werkelijkheid te kijken en zichtbaar te maken wat er nog zou kunnen zijn.
Bij Koen Deprez krijgt die dubbele betekenis van perspectief een concrete vorm. Zijn perspectieven meten en construeren ruimte, maar zijn tegelijk projecties van een mogelijke werkelijkheid. Verschillende perspectiefvormen — van isometrische en klassieke één-, twee- en driepuntsperspectieven tot exploded views en bas-reliëfs — worden manieren om ruimte te onderzoeken. Het perspectief registreert wat er is, maar kan tegelijk een ruimte tonen die nog niet bestaat. Het wordt zowel beeld als voorstel.
De werken die in Perspectieven samenkomen, zijn niet afkomstig uit één periode of uit één samenhangende reeks. Ze werden in de loop van de jaren en vanuit uiteenlopende aanleidingen gemaakt. De selectie vormt dan ook geen chronologisch overzicht, maar brengt werken uit verschillende momenten opnieuw met elkaar in verband. Precies door ze vandaag naast elkaar te plaatsen, ontstaat een nieuwe samenhang. De tentoonstelling biedt zo niet alleen zicht op de verschillende manieren waarop Deprez perspectief hanteert, maar creëert zelf een nieuw perspectief op zijn werk: wat afzonderlijk en op verschillende momenten ontstond, wordt vanuit het heden opnieuw gelezen.
Guy Cleuren benadert ruimte vanuit abstractie. In zijn reeks Autobiografische Architectuur als medium en vernieuwde kunstvorm vertrekt hij vanuit werkelijke of gewenste omstandigheden van omsloten buitenruimten: enclaves, hofjes, patio’s, priëlen, veranda’s, baden, stedelijke ruimten en landschappen. In modellen worden deze plekken teruggebracht tot een geabstraheerde werkelijkheid. Door het niet-essentiële weg te laten, worden fundamentele ruimtelijke eigenschappen en betekenissen opnieuw leesbaar.
Tegelijk onderzoekt Cleuren de veelheid aan ruimtelijke mogelijkheden die binnen eenzelfde thema kunnen ontstaan. Waar ontwerpoplossingen vaak leiden tot standaardisering, gelijkvormigheid en voorspelbaarheid, zoekt hij naar variatie en naar nog onontgonnen mogelijkheden. Het model wordt daarmee niet alleen een voorstelling van ruimte, maar ook een instrument om alternatieven te onderzoeken en ruimte anders te denken en te beleven.
Zo vertrekken Deprez en Cleuren vanuit verschillende methodes, maar delen ze een verwante houding. Ruimte wordt niet alleen weergegeven zoals ze is, maar benaderd als iets wat telkens opnieuw kan worden bekeken, bevraagd en verbeeld. Het perspectief wordt daarmee geen eindpunt, maar een positie van waaruit nieuwe mogelijkheden zichtbaar kunnen worden.
Koen Deprez (°1961) is architect en beeldend kunstenaar. Hij studeerde aan Sint-Lukas in Brussel en liep onder meer stage bij OMA/Rem Koolhaas in Rotterdam en Alessandro Mendini in Milaan. In zijn praktijk lopen architectuur, interieur, beeldende kunst en literatuur in elkaar over. Tekeningen, schilderijen, maquettes en ruimtelijke interventies vormen middelen om landschap, schaal, herinnering en verhaal te onderzoeken. In 2023 promoveerde hij aan KU Leuven met Apologie voor de vlucht. Tot 2026 was hij docent aan de Faculteit Architectuur van KU Leuven.
Guy Cleuren is architect, ruimtelijk planner, auteur en kunstenaar. Hij studeerde architectuur in Maastricht en heeft samen met Josiane Merken en hun twee zonen het architectenbureau Cleuren Architecten. Parallel aan zijn architecturale praktijk ontwikkelde hij een autonoom artistiek oeuvre waarin architectuur een kunstmedium en een vernieuwde kunstvorm is. Beeldende kunst functioneert daarbij als een manier om ruimte en beleving te onderzoeken en te verbeelden. Cleuren was tot 2023 docent aan de faculteit Architectuur en Kunst van de Universiteit Hasselt en publiceerde onder meer Polemische Architectuur, Woonlandschap en woonkorven en Abstracte Architectuur.
